Aanpak Thuis in Taal

Kinderen leren taal thuis. Daar verblijven ze veruit de meeste uren van hun jonge leven. Ouders spelen een belangrijke rol in het stimuleren van hun (taal)ontwikkeling. Wil je de taalontwikkeling van kinderen versterken, dan investeer je in de relatie met hun ouders. Martine van der Pluijm ontwikkelde hiervoor de aanpak Thuis in Taal, gebaseerd op praktijkonderzoek in verschillende Rotterdamse (voor)scholen.

Vaak ontstaat de samenwerking tussen professionals, ouders en kinderen als vanzelf. Maar als de verschillen tussen school en thuis groter zijn, kan het lastig worden. Meertaligheid, onbekendheid over en weer met culturele verschillen, soms achterhaalde ideeën over hoe leren werkt of wat er verwacht wordt, onzekerheid en onbekendheid… Dat alles kan leiden tot ongemak en onbegrip, zowel bij ouders als bij professionals. En dat is jammer. Want leren doe je in een veilige omgeving waarin er verbinding is tussen de leefwerelden van het jonge kind: thuis en de (voor)school.

Zeven stappen naar een taalrijke omgeving

De aanpak Thuis in Taal helpt leraren en pedagogisch professionals op weg. De stappen zijn de volgende:

Ken de taalomgeving thuis
Bepaal de koers met collega’s en ouders
Werk aan wederkerige relaties met alle ouders
Zorg voor passende ouder-kindactiviteiten en interacties
Ondersteun de rol van ouders
Geef taal prioriteit
Help taal uitbreiden.

Kijk hier voor een uitgebreide toelichting op de stappen.

De meeste pedagogisch professionals willen dolgraag direct aan de slag met stap 7: het uitbreiden van de taal. Toch blijkt het effectiever om stap voor stap te werken.

Wekelijkse ouder-kindactiviteit

Het hart van de aanpak is een wekelijkse ouder-kindactiviteit, tijdens de inloop bijvoorbeeld. Alle ouders worden dan actief uitgenodigd in gesprek te gaan met hun kind. Plezier, interactie en veiligheid staat bij die activiteit voorop. Juist de ouders met de minste opleiding en taalvaardigheid ervaren dan dat ze alles in huis hebben om hun kind vooruit te helpen: je hoeft niet te kunnen lezen! Je mag gerust in je eigen taal praten! Je doet het uitstekend en het is niet zo ingewikkeld!

De resultaten: het duurt even, maar dan heb je ook wat!

De aanpak heeft tijd nodig. Dat kan wel eens frustrerend zijn. Maar wie geduld heeft, wordt beloond. Uit het onderzoek blijken de volgende resultaten:

Ouders én leerkrachten vinden het prettig om op deze manier samen te werken
Alle ouders (ook de hoogopgeleide) gaan meer praten met hun kinderen

Het is natuurlijk zeer aannemelijk dat dit laatste een positief effect heeft op de taalontwikkeling van de kinderen. De uitkomsten van dat onderzoek laten echter nog even op zich wachten.

Thuis in Taal is maatwerk

Er bestaat geen kant-en-klaar Thuis in Taalpakketje, maar het gaat om maatwerk. Samenwerken met ouders doe je ook niet van de ene dag op de andere. Leerkrachten en pedagogisch professionals hebben tijd nodig zich voor te bereiden, zich te verdiepen in de zeven stappen van de aanpak en te onderzoeken wat er al goed gaat en wat er beter kan. Ze moeten over de aanpak kunnen sparren met collega’s in de eigen en in zusterorganisaties en reflecteren op hun eigen handelen.

Iedereen doet mee

De aanpak werkt bovendien pas als alle betrokkenen zich erachter scharen. Niet alleen de uitvoerenden, maar zeker ook leidinggevenden, intern begeleiders, bestuurders en beleidsmakers. Zij moeten deze visie op taalverwerving, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek, uitdragen in hun beleid. Ze moeten prioriteit durven geven aan taalverwerving binnen de organisatie. En ze moeten medewerkers ondersteunen die deze weg durven en willen kiezen. En vervolgens hebben die medewerkers tijd, ruimte en middelen nodig …

Een aanpak voor de aanpak

Er is kortom geen sprake van een methode die je eenvoudig over de schutting gooit. Er is wel een inmiddels breedbeproefde manier om de aanpak te introduceren in gemeenten, op scholen, organisaties voor kinderopvang en VVE’s. Wil je meer weten, neem dan contact met ons op.